Europa en onze verkiezingen: tijd voor een nieuwe visie


Een van de belangrijkste thema’s in de komende verkiezingen lijkt Europa te zijn. De uitkomst zal de houding van Nederland ten opzichte van de Europese Unie, de Euro en bijbehorende economische en politieke crises voor een belangrijk deel bepalen. Een aantal partijen zijn uitgesproken voor of tegen alles wat met Europa en de Euro te maken heeft. Dat lijkt makkelijk, dan kun je ook eenvoudiger een keuze maken en hoef je ook niet lang na te denken en kun je weer verder gaan. Voor een aantal andere partijen, waaronder het CDA, is het niet een keuze van 100% voor of tegen. Op veel terreinen staat de partij voor samenwerking en integratie in Europees verband maar plaatst ook een aantal kritische noten. Een van de voorbeelden hiervan is het standpunt dat het Nederlandse pensioenstelsel een Nederlandse aangelegenheid moet blijven. Het is niet in het belang van Nederland om zomaar de Zuid Europese landen te laten vallen maar het kan niet zo zijn dat een blanco cheque wordt uitgeschreven. Deze positionering en houding ten opzichte van de EU, de Euro en Europese instellingen maakt het niet makkelijk om in korte tijd goed uit te kunnen leggen waar het CDA op verschillende punten staat, juist daarom is het van belang om je in de EU te verdiepen, het bepaalt al voor een belangrijk deel hoe we als burgers in een steeds globaliserende wereld leven.

We hebben in de tweede helft van de jaren ’90 en in het eerste decennium van deze eeuw een ongekende groei in onze welvaart meegemaakt en worden nu geconfronteerd met wat achteruitgang. Nu we de pijn hiervan beginnen te voelen zijn onderwerpen als pensioen, de AOW leeftijd en de kosten voor zorg immens belangrijk geworden. Werd hier in de voorgaande jaren niet over gesproken? Uiteraard hielden werkgevers, overheid en vakbonden zich er wel mee bezig maar alles ging goed dus waarom zou je er druk om maken? En wat is de rol van Europa hierin? Moeten we landen die een te grote lease op de toekomst hebben genomen blijven steunen? Hoe lossen we al deze problemen op?

Waar we mee moeten beginnen is onszelf de vraag stellen waarom dingen zijn zoals ze zijn en vervolgens waar we met ons allen naar toe willen. Deze vragen zijn lastig te beantwoorden in een sterk geïndividualiseerde samenleving als de Nederlandse. Ieder vind zijn of haar eigen weg en een ieder heeft een eigen mening. De oorspronkelijke gedachte achter de Europese Unie (begonnen als de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal) was heel simpel: ‘nooit meer oorlog’. We hebben nu ruim 60 jaar geen strijd gevoerd op het westelijk deel van het continent, wat in de honderden jaren daarvoor amper is voor gekomen. In het voormalige Oostblok hebben we enige decennia vrij democratische buurlanden er bij gekregen en de strijd tussen naties in de Balkan is gestreden. We staan als land niet langer meer voor militaire en defensieve uitdagingen en zullen ook geen koloniën meer stichten aan de andere kant van de wereld. We moeten zien hoe we onze economie vorm geven en deze afstemmen op de landen om ons heen. Het machtsspel heeft zich naar de parlementen en de financiële markten verplaatst. De oorspronkelijke visie van de Unie is waarheid geworden, maar wat is nu de nieuwe visie? Waar staan we over 60 jaar?

Een plan alleen helpt niet meer. Zie bijvoorbeeld de Verenigde Naties waar volgens plan de belangrijkste macht bij vijf landen in de Veiligheidsraad ligt en door de huidige politieke verhoudingen ook enorm kreupel is geworden. Economische belangen van de vijf landen lijken voorop te staan en zolang deze niet geschaad worden hebben ongebonden partijen (lees: die lak hebben aan internationale verdragen) vrij spel om landen te terroriseren en bevolkingsgroepen te onderdrukken. De concurrentie om schaars geworden grondstoffen wordt heviger en landen die geen antwoord weten te vinden op deze uitdagingen zullen achter blijven. Dit klinkt onoverkomelijk, maar hoeft het niet te zijn.

Als er iets is wat de markt geleerd heeft is dat solistisch optreden met alleen korte termijn winst voor het oog tot desastreuze effecten op de lange termijn leidt. Nu al zijn er tekenen dat de Amerikaanse miljarden impulsen op korte termijn wel voor verzachting hebben geleid, maar dat de lange termijn groei onder druk staat. Waar de politiek een rol in zou moeten spelen is het formuleren van nieuwe visies en de markt bewegen daartoe in dienst te werken. Marktwerking is geen doel maar een middel. We moeten daarom juist zoeken naar die verbanden die ons daarbij helpen, en door zelf te geven ook van anderen te mogen ontvangen. Misschien moeten we daarom op de korte termijn wel een beetje welvaart inleveren, maar als dit betekent dat de welvaart op langere termijn duurzamer en bestendiger is dan zouden we dit serieus moeten overwegen.

Ik hoop met de debatten en commentaren op de campagnes dat de inzet van de verkiezingen een nieuwe visie voor Nederland en Europa zal zijn. One-liners zijn misschien wel leuk en makkelijk, maar de uitdagingen en keuzes waar we voor staan zijn dat niet. Om maar met een klein hoopvol voorbeeld hier een startschot voor te geven: Als de landen aangesloten bij de EU onder één vlag aan de Olympische Spelen hadden meegedaan, dan waren ze ruimschoots boven alle andere landen geëindigd in het medailleklassement.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: